Twee katten liggen samen op de bank. De ene kat begint de kop van de andere kat te wassen. Dat ziet er lief uit, dus denken we al snel dat de katten dikke vrienden zijn.
Dat kan zo zijn, maar het hoeft niet altijd.
In 2026 verscheen het onderzoek Unravelling feline social dynamics, A video based observational study on allogrooming in domestic cats. Het werd uitgevoerd door Morgane J.R. Van Belle, Christel P.H. Moons, Daniel S. Mills, Bart J.G. Broeckx, Frank A.M. Tuyttens en Noema Gajdoš Kmecová.
De onderzoekers bekeken videobeelden van 53 kattenparen, in totaal 106 volwassen katten. Ze keken niet alleen naar het wassen zelf, maar ook naar de houding van de katten, de stand van de oren, lichamelijk contact, wegloopgedrag, slaan, bijten en wat er na het wassen gebeurde.
Wassen kan bij een goede band horen
Bij katten die prettig contact met elkaar hadden, lagen of zaten beide katten dicht tegen elkaar aan. Ze hadden vaak ongeveer dezelfde houding en bleven na het wassen bij elkaar liggen.
Soms vielen ze samen in slaap of ging het wassen over in wederzijds spel.
In zo’n situatie kan het wassen passen bij een goede sociale band.
Het is daarbij niet nodig dat beide katten elkaar wassen. In het onderzoek wasten slechts 13 van de 53 kattenparen elkaar over en weer. De ene kat kan dus wassen, terwijl de andere kat laat zien dat het contact prettig is door te blijven liggen of zelf lichamelijk contact te zoeken.
Soms speelt er juist spanning
Bij andere kattenparen zag het wassen er anders uit.
De ene kat hing bijvoorbeeld over de andere kat heen. De kat die gewassen werd, draaide de oren naar achteren, keek weg, veranderde steeds van houding of probeerde op te staan.
Soms werd er over de lippen gelikt, met de kop geschud, geslagen of gebeten. Ook kwam het voor dat één kat na het wassen direct wegliep.
Volgens de onderzoekers kan het wassen dan mogelijk helpen om een conflict niet verder te laten oplopen. Het kan ook onderdeel zijn van sociale spanning.
Dat betekent niet dat een kat die de andere kat wast altijd vervelend bezig is. Het betekent vooral dat je niet alleen naar het likken moet kijken.
Kijk naar de kat die gewassen wordt
De reactie van de kat die gewassen wordt, vertelt vaak het meeste.
Blijft deze kat vrijwillig liggen, met een soepel lichaam en rustige oren? Dan past het eerder bij prettig contact.
Draaien de oren naar achteren, gaat de staart bewegen, wordt de kop weggedraaid of probeert de kat weg te komen? Dan kan het contact minder prettig zijn.
Een kat die stil blijft liggen, vindt het niet automatisch fijn. Sommige katten lopen weg of slaan met een poot. Andere katten blijven juist stil liggen wanneer ze spanning ervaren.
Kijk daarom altijd naar meerdere signalen tegelijk.
Waarom vooral de kop en nek?
Tijdens ruim 87 procent van de onderzochte wasmomenten werd de kop of nek gewassen. Ook de oren werden regelmatig gelikt.
Dat zijn plekken waar een kat zelf moeilijker bij kan. Het is daarom mogelijk dat katten elkaar daar helpen met de vachtverzorging.
De onderzoekers hebben alleen niet onderzocht of de vacht hierdoor werkelijk schoner werd. We kunnen dus niet zeggen dat verzorging de enige reden is waarom katten elkaar wassen.
Wat kun je als eigenaar hiermee?
Kijk vooral naar wat er vóór, tijdens en na het wassen gebeurt.
Lagen de katten al rustig samen? Zoeken ze allebei contact? Blijven ze na afloop bij elkaar? Dan past het wassen waarschijnlijk bij een prettige sociale band.
Zie je dat één kat regelmatig probeert weg te komen, de oren naar achteren draait of na het wassen direct vertrekt? Zorg dan dat deze kat voldoende ruimte heeft om weg te lopen.
Let ook op spanning rond slaapplekken, voerbakken, kattenbakken en doorgangen. Katten kunnen elkaar wassen en toch op andere momenten spanning ervaren.
Gebeurt het regelmatig dat één kat wordt opgejaagd, geblokkeerd of niet rustig kan eten, slapen of naar de kattenbak kan? Dan is het verstandig om de onderlinge relatie en de inrichting van huis beter te bekijken.
De belangrijkste boodschap uit het onderzoek is dan ook eenvoudig:
Elkaar wassen kan bij een goede band horen, maar kijk altijd naar het hele gedrag van beide katten.
Bron
Van Belle, M.J.R., Moons, C.P.H., Mills, D.S., Broeckx, B.J.G., Tuyttens, F.A.M. en Gajdoš Kmecová, N. Unravelling feline social dynamics, A video based observational study on allogrooming in domestic cats. Applied Animal Behaviour Science, 2026.
