Katten besteden iedere dag tijd aan het verzorgen van hun vacht. Ze likken hun vacht, gebruiken hun voorpoot om hun kop schoon te maken, krabben en kunnen ook zachtjes aan hun vacht of huid kauwen. Dat hoort allemaal bij normaal wasgedrag.
Maar wat gebeurt er wanneer een kat kale plekken krijgt door het verzorgen van zijn vacht? Onderzoekers keken in 2026 niet alleen naar hoe lang katten zichzelf wassen, maar vooral naar hoe ze dat doen.
Voor het onderzoek werden 118 filmpjes bekeken van 29 gezonde katten en 7 katten met psychogene alopecia. Bij deze laatste groep waren andere mogelijke oorzaken van de kaalheid eerst onderzocht en uitgesloten. De katten waren daarna ook beoordeeld door dierenartsen op het gebied van gedrag.
Een poetsbeurt duurde niet langer
Dat vond ik één van de opvallendste uitkomsten.
Een poetsbeurt van een gezonde kortharige kat duurde gemiddeld ongeveer 4,5 minuten. Bij de katten met psychogene alopecia was dat ongeveer 4,7 minuten.
Dat verschil was niet duidelijk.
Alleen kijken naar hoe lang een kat zichzelf wast, is volgens dit onderzoek dus niet genoeg om normaal en afwijkend wasgedrag van elkaar te onderscheiden.
Het verschil zat vooral in wat de katten tijdens zo’n poetsbeurt deden.
Gezonde katten verzorgden tijdens 95 procent van de bekeken poetsbeurten twee tot zeven verschillende lichaamsdelen. De katten met psychogene alopecia verzorgden gemiddeld minder verschillende delen van hun lichaam.
Nog opvallender was het kauwen aan de huid of vacht. De katten met psychogene alopecia deden dit ongeveer tien keer langer dan de gezonde kortharige katten. Ook besteedden zij meer tijd aan de binnenkant van hun achterpoten.
Het ging dus niet simpelweg om langer wassen. Het patroon van de verzorging zag er anders uit.
En maakt een lange vacht verschil?
De onderzoekers vergeleken ook gezonde kortharige, langharige en haarloze katten.
Tussen korthaar en langhaar werd geen duidelijk verschil gevonden in de gemiddelde duur van een poetsbeurt. Ook de tijd die zij aan verschillende lichaamsdelen besteedden, verschilde niet duidelijk door de haarlengte.
Wel zagen de onderzoekers dat haarloze katten langer aan hun huid kauwden dan kortharige katten.
Een kale plek is niet automatisch een gedragsprobleem
Dit is belangrijk om te onthouden.
Kaalheid die een kat zelf veroorzaakt kan verschillende oorzaken hebben. In het onderzoek wordt juist benadrukt dat jeuk en lichamelijke oorzaken eerst onderzocht moeten worden. Bij de katten met psychogene alopecia in deze studie was dat ook gedaan.
Zie je dat de vacht van je kat dunner wordt of ontstaan er kale plekken, dan zegt alleen de hoeveelheid wassen dus niet alles. Ook de manier waarop je kat zijn vacht verzorgt kan informatie geven.
De onderzoekers konden trouwens niet bepalen hoeveel tijd de katten in totaal per dag aan wassen besteedden. De eigenaren filmden losse poetsmomenten en er werd bijvoorbeeld niet ’s nachts gefilmd. Dat noemen de onderzoekers zelf als een belangrijke beperking van het onderzoek.
Wat dit onderzoek vooral mooi laat zien, is dat we bij de vacht niet alleen moeten kijken naar hoe vaak of hoe lang een kat zich wast, maar ook naar wat hij tijdens het wassen precies doet.
Bron: Exploring Normal to Abnormal Variations of Grooming Behaviours in Cats, Veterinary Dermatology, 2026.
